Een stukje uit de belangwekkende Spiegle Ystoriale of Spieghel Historiael van de productieve Vlaamse dichter Jacob Van Maerlant (ca. 130 - ca. 1300). Hij doopte zijn pen in opdracht van graaf Floris V.

Altijd fijn om een voorouder zo'n gas te zien geven.

't Is een berijmde bewerking van 'Speculum Historale' - geschiedschrijverij.


Hier beghint die vijfte capiteele.

Binnen desen vijften bouke staet,
Hoemen deelt ende hoet gaet
Alexanders rike groot
In stucken naer sine doot;

Van Theophrastus den wisen man,
Van sinen sproken daer zin leit an;
Van Tholomeus den vrien,
Die Egypten ende Surien
Gewan na Alexanders doot;

Vanden Samiten, die scade groot
Daden up Rome die stat;
Van Papyruse, die wrac dat;
Van Fabiuse, die int ende
Alle die Samiten scende;

Hoe die Romeine die Sabine
Verwan bi Curus pine,
Hoe hi verwan met sinen roten
Pyrrus, coninc van Epyroten;
Olimpias doot, Alexanders moeder,

Die Phillippe slouch sinen broeder;
Hoe trike van Surien began
Naer Alexander den stouten man;
Van Socrates den vrien,
Die den tor maecte tAlexandrien;

Van Philadelphus Tholomeus,
Ende hoe hem Eleazarus
Sendde, omme sine bede,
Die LXX vroede mede,
Om te scrivene der Joden wet.

Ende daer naer so es gheset
Brennus doot, ende hoe de sine
Storven, doe si Apolline
Roven wilden ende sine liede;
Wat wondere in Rome gesciede;

Den strijt van Rome, die ghemeene
Scadelijc was, vanden Picheene;
Van coninc Pirrus, die onscone
Verwan trike van Machedone;
Vanden twiste swaer ende onvro

Tusscen Rome ende Carthago;
Van Hanibal, hoe hi Ytale
Wilde winnen altemale;
Van Regulus, hoe dat hi vacht
Up Affrike met siere cracht,

Ende hoe dat hi wart gevaen,
Ende dat Roemsche rike ontaen;
Hoe die Romeine daer naer sinden,
Om Affrike winnen ende schinden,
Paulus ende Silvius,

Hoe si den wijch wonnen dus;
Dorloghe van Hasdrubal,
Hoe up hem den strijt wan al
Mettellus, die van Rome quam,
Ende meneghen dat leven nam;

Van Philadelphus orloge mede
Ende van siere grotere rijchede;
Den strijt van Rome ende van Gallen;
Van Haniballe, die met allen
Van Carthago up Rome quam,

Ende menegen dat leven nam;
Van Sypioene, die vromechlike
Rome wrac over Affrike
Up Sifax ende up Hasdrubal,
Ende upten stouten Hanibal;

Hoe die Romeine die eylande
Ende Surien wonnen in hande;
Van Anthyocus Ephifane,
Die den Jueden swaer lach ane;
Hoe die Romeine wonnen scone

Dat rike van Machedone;
Vanden Machabeus Judas,
Hoe stout ende hoe vrome hi was;
Hoe Carthago wart ghevelt;
Hoe Cleene Azien met gewelt

Andat Roemsche rike quam;
Hoe Cilla echt orloge annam.
Dese bouc strect hem ende sijn tiden
Al tote keyser Julius tiden,
Ende hevet te sinen deele


LXXVI capyteele.


Hier beghint die seste capitele
Die seste bouc neemt sijn begin
Daer die mogentheit comt in
Vanden Roemscen keyserrike;
Hoe die Gallen mogendelike

Entie Germane ende de Aquitane
Worden Rome bedwongen ane . . .
Bertaengen, dat nu es Inglant,
Daer hi groot wederstoot in vant;
Tullius sproken volgere mede,

Vul van grotere wijshede;
Hoe Rome entie senature
Worden Juliuse sture;
Hoe Pompejus entie Romeine
Julius verwan al reine,

Ende Egypten ende Affrike
Verwan, ende wart mogentlike
Keyser te Rome indie stede;
Sine ghedane ende sine zede;
Julius doot ende oec daer naer

Hoe Augustus wart keyser daer;
Sine ghedane ende sine zede;
Hoe te Jherusalem indie stede
Herodes coninc wart gheset
Van Anthonise om sine wet;

Hoe hi verloos lijf ende goet
Om sinen groten overmoet;
Hoe versoenden jegen Augustus
Die Persen, doent verginc aldus;
Herodes aventuren mede;

Die sproken van Verroens wijshede;
Van Virgiliuse ende sijn wonder
Ende sine sproken besonder;
Die gebornesse van Marien,
Die wi moeder ende maget lyen;

Oratius doot ende sine wort,
Diemen in proverbien hort;
Hoe der werelt ommeganc
Quam in Augustus bedwanc;
Dat huwelijc al vul trouwen

Tusscen Josephe ende onser Vrouwen;
Hoe onse Vrouwe gebodsceept wert;
Hoe soe setten hare vaert
Joseph ende Maria mede
Tote Bethlem indie stede;

Jhesus gebornesse ende te handen
III coningen met offranden;
Hoe Herodes dede slaen doot
Die kindere om sine quaetheit groet;
Hoe Maria in Egypten vlo

Met Jhesus ende met Joseph also;
Herodes plaghe ende sine doot;
Hoe sijn sone wart here groot;
Augustus doot, ende daer na aldus
Die proverbien van Ovidius.

Dese hevet in sijn ommegaen
LVI capyteele ontfaen.


Bron: http://www.dbnl.org/tekst/maer002spie01/