PDA

View Full Version : Het VNV



Frans_Jozef
Monday, February 28th, 2005, 10:26 PM
http://users.pandora.be/amarcord/selys/vnvstaf1.html

Tendentieus van strekking loont deze site wel voor het luisterrijke beeldmateriaal.




http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv08.jpg
Het VNV van Staf de Clercq



Staf de Clercq (1884-1942)

Jérôme Gustave Théophile de Clercq werd geboren te Everbeek (Brabant) op 16 september 1884. Hij volgde lager onderwijs te St.-Pieters-Kapelle en middelbaar onderwijs aan het 'College St.-Augustin' te Edingen. Nadien behaalde hij het diploma van onderwijzer aan de normaalschool 'Bonne Espérance' bij Binche en gaat aan de slag als onderwijzer te Heikruis. Tijdens de Eerste Wereldoorlog doet hij dienst als brancardier.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/ver112.jpg
Eind 1919 wordt het Vlaamsche Front gesticht, in de volksmond de Frontpartij of ook Partij van de Fronters genoemd, en Staf de Clercq wordt verkozen voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers naast nog drie andere Fronters: Joris Van Severen (die later het Verdinaso (http://users.pandora.be/amarcord/selys/verdin01.html) zal oprichten), Henri Picard en Emiel Butaye uit Watou. Met de verkiezingen van 1925 verdubbelt de Frontpartij haar score. Joris Van Severen, Staf de Clercq en Emiel Butaye worden opnieuw verkozen alsook Herman Vos, Van Opdenbosch uit Aalst en Thomas De Backer uit Mol.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv11.jpg
Met de Algemene Verkiezingen van mei 1929 loopt het verkeerd af voor Joris Van Severen. Alhoewel de Fronters veel meer stemmen halen dan in 1925 en zij van zes naar tien kamerzetels klimmen en ook vier afgevaardigden naar de Senaat mag sturen, wordt Van Severen niet herkozen. De Diets-Nationaalsolidarist Wies Moens die zich kandidaat had gesteld grijpt ook naast een zetel. De ontgoocheling bij Van Severen en Moens is groot en hun antiparlementarisme neemt zienderogen toe.

Wies Moens richt kort daarop in Gent een Vlaams Nationaal Verbond(!) op maar korte tijd later slaan Van Severen, Moens en Juul de Clercq de handen in elkaar en op 6 oktober 1931 wordt het Verbond van Dietse Nationaal-Solidaristen opgericht, dat later wordt afgekort tot Verdinaso (http://users.pandora.be/amarcord/selys/verdin01.html). Het Verdinaso was een zuiver fascistische groepering naar het model van bv. Mussolini's fascistenpartij in Italië. Vanaf dan gaat het Verdinaso haar eigen weg tot op 10 mei 1941, wanneer het Verdinaso onder Duitse druk verplicht wordt aan te sluiten bij het VNV van de Clercq.

Staf de Clercq werd echter wel herkozen op 26 mei 1929 maar met de parlementsverkiezingen november 1932 lijdt de Frontpartij een nederlaag. De Vlaams-nationalisten verliezen 3 kamerzetels: Staf de Clercq, Herman Vos en Ward Hermans worden niet meer herkozen. Dit betekende ook voor Staf de Clercq, die van 1919 tot 1932 onafgebroken zetelde in het parlement en aldus bezoldigd volksvertegenwoordiger was, plotseling werkloos werd en zonder inkomen viel.

De Stichting van het VNV (Vlaamsch Nationaal Verbond)

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv23.jpg
Onder impuls van Hendrik Borginon (1890-1985), één van de stichters van de Frontpartij en van het VOS (Verbond van Oud-Strijders) en die in tegenstelling tot de Clercq in november 1932 wèl verkozen werd voor de Kamer, wordt op 30 januari 1933 een comité samengesteld met Staf de Clercq als voorzitter. 30 januari 1933 is ook de dag dat Adolf Hitlers partij de NSDAP aan de macht kwam en hij Rijkskanselier werd van Duitsland. Die datum zal later geen toeval blijken. De bedoeling van het comité is duidelijk: fondsen verzamelen om Staf de Clercq te bezoldigen en die in ruil daarvoor de opdracht krijgt om het landschap van de vele versnipperde Vlaamse partijen, groepen en groepjes samen onder te brengen in een nieuw te vormen partij. Op 7 oktober 1933 is het zover en werd in Gent het Vlaamsch Nationaal Verbond of VNV opgericht.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/Vlagvnv.gif
Uit de stichtingsproclamatie zoals die op 7 en 8 oktober 1933 door de weekbladpers werd verspreid ligt de klemtoon vooral op de hereniging met Nederland in een Groot-Nederlandse volksgemeenschap, de politieke onafhankelijkheid van Vlaanderen en het bekampen van het economisch en politiek liberalisme, het marxisme, de klassestrijd, en tegen de verwording van het parlementarisme: "Uit de diepten van ons kultureel en stoffelijk verval is bij alle overtuigde Vlamingen het bewustzijn ontwaakt dat alleen de verovering van onze politieke zelfstandigheid samen met de vestiging der Nederlandsche volkseenheid leiden kan tot de gezonde en harmonische ontwikkeling van ons nationaal bestaan.

Het Vlaams Nationaal Verbond wil met dit grootse doel voor ogen alle Vlamingen opleiden tot volwaardige Dietsers. Het wil de samenwerking tussen de beide Nederlandse volksdelen bevorderen en door het verwekken van een innige wederzijdse liefde voor ons gemeenschappelijk nationaal erfbezit in Noord en Zuid de drang tot hereniging aanvuren." In wezen verschillen de doelstellingen maar weinig met het programma van het Verdinaso. Maar het water tussen Van Severen en Staf de Clercq blijft te diep. Het gegeven dat Joris Van Severen ook Wallonië tot Groot-Nederland wil samenvoegen blijft voor het VNV onaanvaardbaar.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv21.jpgStaf de Clercq is het typische voorbeeld van de hardwerkende Vlaming, een Pajotse schoolmeester op geruite sloffen die vijftien jaar lang in de gemeenteraad van Kester zal zetelen. Hij werd zeer geliefd bij zijn aanhangers en niet omdat hij niet het geringste intellectuele kaliber had (hij schreef zelfs zijn eigen toespraken niet). Elk jaar riep hij zijn volgelingen bij elkaar op een Landdag en je hoeft niet te raden waar: in zijn eigen dorp op de Kesterheide natuurlijk. De Führer van het Pajottenland wordt hij spottend door zijn tegenstanders genoemd.

Doch Staf de Clercq laat zich bijstaan door de Raad van Leiding, zoals de partijraad van het VNV heette, en daarin zetelen naast "Den Leider" zoals de Clercq zich laat noemen naar het voorbeeld van de Führer in Duitsland, ook nog Hendrik Elias, advocaat, historicus en VNV-volksvertegenwoordiger, Reimond Tollenaere, advocaat en VNV-volksvertegenwoordiger, die tevens VNV-propagandaleider is en later ook de commandant-generaal van de Zwarte Brigade zal worden, Gerard Romsée, advocaat en VNV-volksvertegenwoordiger en Ernest Van den Berghe, VNV-volksvertegenwoordiger en algemeen secretaris van het VNV.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv26.jpg
Later, op 23 oktober 1940 wordt de Raad van Leiding uitgebreid met Frans Daels, Voorzitter van het IJzerbedevaartcomité (http://users.pandora.be/amarcord/selys/IJzerb01.html) en Gouwleider voor Oost-Vlaanderen, Edgar Delvo, tot mei 1940 de secretaris van de socialistische Centrale voor Arbeidsopvoeding, en vanaf 1 april 1942 de voorzitter van de Unie van Hand- en Geesteshandarbeiders, Jeroom Leuridan, advocaat, VNV-volksvertegenwoordiger, bestuurslid van het IJzerbedevaartcomité (http://users.pandora.be/amarcord/selys/IJzerb01.html) en Gouwleider voor West-Vlaanderen en Raymond Speleers, hoogleraar aan de universiteit van Gent. Later vervoegt ook Jan Timmermans de Raad, Timmermans die in 1944 Baron Leo Delwaide zal opvolgen als VNV-burgemeester van Groot-Antwerpen

In de jaren '30 volgden schandalen en corruptie elkaar op in de gevestigde orde van de Belgische regering. Dit was koren op de molen van de rechtse partijen zoals het VNV in Vlaanderen en REX, de partij van Léon Degrelle in Wallonië. Het VNV neemt onder de naam Vlaams Nationaal Blok(!) voor het eerst deel aan de parlementsverkiezingen van 24 mei 1936 en zowel REX als het VNV oogsten een verpletterende overwinning: Rex won 21 kamerzetels en 12 senatoren en het VNV kan 16 volksvertegenwoordigers naar de Kamer afvaardigen.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/col14.jpg
Door het verkiezingssucces van Rex-Vlaanderen zag Staf de Clercq zich genoodzaakt om het op een akkoord te gooien met Rex-Vlaanderen, dat door bemiddeling van Paul De Mont op 6 oktober 1936 werd gesloten. In dat geheim akkoord, dat evenwel twee dagen later al bekend werd, stelden beide partijen dat ze samen zouden ijveren voor een gefederaliseerd België onder de kroon van Leopold III. Rex zou in Vlaanderen ééntalig worden en meewerken om de verfransing van Brussel te beëindigen. Die samenwerking kreeg concreet vorm door de oprichting van de Arbeidsorde, waarin de fusie van het Vlaamsch Nationaal Syndicaat en de Rex-vakbonden was voorzien. Later, op 17 september 1937, sneuvelde dit akkoord tengevolge van de onderlinge spanningen rond het debat over amnestie voor activisten.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv34.jpg
In feite kwam dit akkoord neer op een nieuwe marsrichting van het VNV. Een mededeling van het VNV maakt het akkoord duidelijk: "De Leiding van het VNV heeft beslist alle kansen te aanvaarden en te gebruiken die ons tot zelfregering kunnen brengen en bevestigt dat, in de huidige omstandigheden, de weg naar de Dietse volksstaat gaat over de zelfregering van Vlaanderen in de Belgische staat onder de kroon van Saksen-Coburg."

Uiteraard was niet iedereen daar gelukkig mee en niet in het minst de Groot-Nederlanders bij het VNV. Maar het VNV hoopte daarmee de opgang van het fascistische Rex in Vlaanderen te neutraliseren, want dat er iets stond te gebeuren in België daarvan was iedereen van overtuigd en Staf de Clercq wilde in geen geval de boot missen als de omwenteling zou plaats vinden. Die gelegenheid zal zich pas voordoen op 10 mei 1940 wanneer de nazi's België overrompelen en 18 dagen later de capitulatie van ons land wordt ondertekend..

Met de parlementsverkiezingen van 1939 doet het VNV andermaal mee onder de kartelnaam Vlaams Nationaal Blok. In Antwerpen is het Flor Grammens (1899 - 1985) die als 'onafhankelijke' de lijst trekt voor het VNV in de Kamer. Dankzij de 'Grammenslijst' behaalt het VNV nog één zetel winst maar stagneert in de rest van Vlaanderen. Rex blijkt echter maar een eendagsvlieg te zijn en lijdt een catastrofale nederlaag. Het valt van 21 kamerzetels terug op 4 en houdt er slechts 1 senator aan over. Tijdens de bezetting treedt Flor Grammens niet toe tot het VNV. De collaboratie met de Duitsers van het VNV is voor hem een brug te ver. Eind oktober 1944 wordt Grammens opgepakt en veroordeeld tot zes jaar opsluiting. In 1950 komt hij weer op vrije voeten maar is zijn politieke rol uitgespeeld.

Frans_Jozef
Monday, February 28th, 2005, 10:27 PM
http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv38.jpg
Het VNV van Staf de Clercq


Vooroorlogse relatie met Nazi-Duitsland

De Duitse propagandadienst van Nazi-Duitsland toonde al van vóór de verkiezingen van 1936 interesse in het VNV. Een autoritaire beweging met veel nationaal-socialisten in hun ledenkring kon het Derde Rijk nog goed van pas komen. Vanaf circa april 1937 schonk het Duits Ministerie voor Propaganda dan ook maandelijks een aanzienlijk bedrag van 800 Reichsmark (wat overeenkomt met ongeveer 3000 € vandaag) aan het partijblad en belangrijkste orgaan van het VNV, Volk en Staat. Ook de Duits-Vlaamse culturele vereniging DeVlag (http://users.pandora.be/amarcord/selys/devlag01.html) van Jef Van de Wiele, die omstreeks 1935/36 werd opgericht en vanaf november 1936 ook haar periodiek DeVlag laat verschijnen, krijgt veel steun en subsidie vanuit Duitsland.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/dev18.JPG

Naar buiten toe laat het VNV het wel anders uitschijnen zoals bv Staf de Clercq het in de Kamer der Volksvertegenwoordigers als volgt uitdrukte in 1936: "Wanneer België nu door één of andere buitenlandsche macht moest overrompeld worden en onder deze heerschappij komen te staan, dan kunnen wij een kruis maken over de verwezenlijking der door ons nagestreefde zelfregeering, zelfregeering die wij voor ons volk, langs wettelijke wegen, willen veroveren."

De financiële steun liet het VNV toe om met haar eigen geüniformeerde afdelingen te beginnen: de Grijze Brigade geleid door Herman Van Ooteghem en die in augustus 1940 werd omgedoopt tot de Zwarte Brigade en later naar Dietsche Militie/Zwarte Brigade (DM/ZB) die dan onder de leiding komt van Jef François (ex-Verdinaso) en Reimond Tollenaere. Ook het Algemeen Vlaamsch Nationaal Jeugdverbond (AVNJ), de jeugdbeweging van het VNV, profiteert mee van deze rijkele Duitse donaties.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv27.jpg

Begin '39 werd de Duitse financiële steun aan het VNV aanzienlijk verhoogd tot 4000 Reichsmark (overeenkomstig met 15.000 € nu). Maar het VNV houdt het rookgordijn omtrent hun ware sympathieën met de nazi's hoog wat onder meer blijkt uit een VNV-verkiezingspamflet in het voorjaar van 1939: "Welnu, wij, Vlaamsche Nationalisten, wij zeggen: Wij hebben twintig jaar gevochten voor het 'Los van Frankrijk', wij zullen met dezelfde hardnekkigheid vechten voor het 'Los van Duitschland'. Moest Hitler het in zijn bol krijgen, hier een voet probeeren te zetten, dan zullen wij in de eerste rangen staan om met ons lijf een levende borstweer te vormen tegen gebeurlijke overrompeling."

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv10.jpg

Na de inval in Polen op 1 september 1939 en het feitelijke begin van de Tweede Wereldoorlog, zijn alle ogen op Duitsland gericht. Wanneer de nazi's op 10 mei 1940 België en Nederland binnenvallen, hebben Staf de Clercq en andere VNV-leiders reeds nauwe contacten met de Abwehr (de spionagedienst van het Duitse leger). Nog tijdens de achttiendaagse veldtocht, wanneer de gevechten in alle hevigheid woeden, laat Staf de Clercq via zijn geheime Militaire Organisatie (M.O.) het ordewoord verspreiden dat de Vlaamsgezinde soldaten de wapens niet tegen Duitsland zouden opnemen.

In overleg met de Abwehr worden nog tijdens de achttiendaagse veldtocht voorzieningen getroffen om o.m. sabotagedaden op te sporen en te voorkomen die de opmars van de Duitse troepen kon beletten. Tevens stelt het VNV zgn 'vertrouwensmannen' ter beschikking die als echte spionnen opereerden ten dienste van de Duitsers. Dat gebeurde allemaal op het ogenblik dat duizenden Belgische en Franse soldaten in hevige strijd waren gewikkeld aan de frontlinies(!) Op 28 mei 1940 was het pleit beslecht en werd de overgave door België betekend.

Alle maskers vallen af:
"Duitschland moet den oorlog winnen!"

Wanneer op 10 mei 1940 Duitsland België bezet, zal Staf de Clercq zich openlijk achter de nazi's scharen, openlijk anti-semitische propaganda bedrijven en haar leden ophitsen om deel te nemen aan de razzia's tegen joden en andersdenkenden. Dat Staf de Clercq van plan was het VNV van in den beginne om te vormen tot de Vlaamse nationaal-socialistische eenheidspartij, waarbij hij de ideologie in al haar consequenties aanvaardde, blijkt uit het ontwerp dat tot stand kwam in de zomer van 1940, dat de titel meekreeg: "Programma der Nationaal-Socialistische Beweging voor Vlaanderen" http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/VVV009.jpg

Reeds in juni 1940 overhandigde Staf de Clercq de Duitse bezetter een nota, waarin hij zich bereid verklaarde tot samenwerking. In feite hervatte het VNV zijn politieke bedrijvigheid met de heruitgave op 13 juni 1940 van ‘Volk en Staat’, het officiële dagblad van het VNV. Ter verantwoording verklaarde de redactie: "Wij zijn noch stuurloos, noch teneergeslagen". Ze wees erop dat Vlaanderen de gemeenschap van de westerse democratieën verliet en zich vervoegde in de rangen van het nationaal-socialisme.

Het duurde nog tot 10 november 1940, na talrijke besprekingen tussen hem en de Duitse militair bestuurder van België, Eggert Reeder, vooraleer Staf de Clercq en zijn VNV zich openlijk tot de collaboratie bekeren en hij zijn organisatie ter beschikking stelt van de Duitse bezetter. Dit maakte hij bekend in een redevoering die op 10 november in Volk en Staat wordt afgedrukt ("Een merkwaardige rede") waar hij uitdrukkelijk zijn vertrouwen in den Führer Adolf Hitler uitspreekt. Volk en Staat van 13 november 1940 brengt de 'Merkwaardige Rede' die Staf de Clercq hield op 10.11.1940 in Brussel uit op haar voorpagina:

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv28.jpg

Een Merkwaardige Rede
Duitschland is onze vijand niet. Wij hebben vertrouwen in den Führer. Wij twijfelen er niet aan of wat hij zal doen, zal goed gedaan zijn. Goed voor ons Volk, voor heel ons Volk. Ons Volk heeft zijn bestemming terug gevonden. Die bestemming is niet Latijnsch, zooals men ze in België wou afdwingen. In 1914-1918 zei men: "La Belgique sera latine ou elle ne sera pas".
Dat was een uitdaging en een bedreiging voor Vlaanderen. De Vlaamsch-Nationalisten hebben den handschoen van den strijd opgenomen. Ons antwoord luidde: "De bestemming van het Vlaamsche Volk is Nederlandsch, dus Germaansch." De Führer heeft verklaard: "Denemarken, Holland noch België zullen door Duitschland als vijanden worden behandeld."

In België heeft die verdienste zeker niet gelegen bij de houding der regeering of der partijen vòòr den oorlog, maar aan de Vlaamsch-Nationale Beweging zelf; die Vlaamsch-Nationale Beweging werd gedragen door groeperingen die zich nooit vijandig aangesteld hebben tegen Duitschland of zich nooit hebben bezondigd aan hetze. De Vlaamsch-Nationale Beweging was Duitschvriendelijk.
Vlaanderen moet inschakelen in de nieuwe orde, geboren uit de nationaal-socialistische revolutie. Het VNV stelt zich ten doel het vestigen van de nieuwe orde in Vlaanderen.
(...) Deze nieuwe politieke orde dient gevestigd te zijn, eensdeels op het beginsel van het leiderschap, andersdeels op het uitschakelen en verwerpen van alle instellingen, groeperingen of uitingen die de organische eenheid der Volksgemeenschap aantasten of ondermijnen. (...)

Ondertusschen hebben wij nog andere plichten te vervullen:
a) Bekamping der hetze; b) Bekamping van den woeker; c) Strijd tegen de Joden.

Hetzers zijn agenten van Engeland. Zeg mij niet: "Het zijn landgenooten of volksgenooten". Als mijn broeder mij naar het leven staat, dan is hij mijn broeder niet meer. Hij is mijn vijand en ik behandel hem als dusdanig. Woeker is de noodlottige uitlooper van het liberalisme. Hij is tevens zeer schadelijk voor de Volksgemeenschap.

Joden kunnen geen volksgenooten zijn; kunnen dus niet als volksgenooten behandeld worden. Ons volk kan er alleen wel bij varen.

(...) Van uit de bisschoppelijke paleizen heeft men zich niet kunnen onthouden te wijzen op de verplichtende liefde die Vlamingen en Walen moeten koesteren voor België, het vaderland. Hun Hoogwaardigheden spelen met vuur!... België is het vaderland der Vlamingen niet, is nooit hun vaderland geweest. (...) Van den anderen kant wijzen de geheime plakbrieven en de sluikblaadjes er op, dat er zich een systematische pro-Engelsche aktie ontwikkelt. (...) Sabotage-daden komen meer en meer voor. (...) Alles is aanwezig om rust en vrede in het land te hebben. Men kan in zijn hart andere toestanden wenschen en andere opvattingen hebben, doch het land heeft er niets bij te winnen die gevoelens te veruiterlijken en aldus voor het oogenblik onrust te scheppen. (...) In geen geval wenscht of wil het VNV een Engelsche overwinning. De Germaansche samenhoorigheid is geen ijdel woord. Lang vòòr den oorlog reeds heeft het VNV partij gekozen.

(...) Kameraden, (...) Zooals priester Verschaeve het nog enkele dagen geleden zegde: "Hebben wij vertrouwen!" En wij voegen er bij: "Wij zijn er van overtuigd dat het jonge en machtige Duitschland, dat de Führer dat vertrouwen niet zal beschamen!" Intusschen, blijft trouw aan uw organisatie, aan het VNV.

Moesten sommige vormen in de toekomst gewijzigd worden, de Leiding van het VNV zal haar verantwoordelijkheid nemen. Wij zullen uw vertrouwen niet beschamen. De lage verdachtmakingen, die men tegen ons heeft uitgespeeld, trappen wij misprijzend met den voet van ons af. De dag komt - en hij is niet ver meer verwijderd - waarop zal kunnen openbaar worden gemaakt hoe het VNV tijdens de mobilisatie en tijdens den oorlog, een der glansrijkste bladzijden uit de geschiedenis van Vlaanderen heeft geschreven. In afwachting van dien dag, roep ik u nogmaals toe: "Vertrouwen, kameraden!"
Het VNV. Hou Zee!

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/nskk.gif

De prijs van dat akkoord met Eggert Reeder, de feitelijke baas onder generaal Alexander von Falkenhausen van het Militair Bestuur dat bestuurt over België en Noord-Frankrijk, weegt zwaar op het VNV: Staf de Clercq moet hem beloven dat hij artikels omtrent de wensdromen van een Dietse Staat niet langer zal publiceren in de VNV-pers zoals Volk en Staat en later ook het VNV-weekblad De Nationaalsocialist. Het oorspronkelijke doel van het VNV, het herenigen van Dietsland, moet noodgedwongen worden opgeborgen. In de praktijk betekent dit vooral dat er niet verwezen mag worden naar Groot-Nederland, maar wel naar een eventuele aansluiting van Vlaanderen bij Duitsland (Groot-Duitsland).

Eggert Reeder is de man die verantwoordelijk is voor het uitstippelen en toepassen van de politieke beslissingen van de bezettingsadministratie. Zeer snel komt hij tot de conclusie dat de uiterste terughoudendheid, opgelegd in politieke aangelegenheden, niet van toepassing kan zijn op de Vlaams-Waalse problematiek. De instructies van 14 juli 1940 stellen hem in staat een actieve ‘Flamenpolitik’ te voeren. Het VNV mag vrij spoedig -en dat als enige politieke partij- opnieuw manifestaties organiseren, maar moet op bevel van Hitler zwijgen over de politieke toekomst van Vlaanderen.

In het voorjaar wordt de druk om alle Vlaams-nationale partijen, milities en organisaties te laten fusioneren, door de Duitse bezetter opgevoerd. Het VNV slaagt erin om op 5 mei 1941 Rex-Vlaanderen en het Verdinaso (verdin01.html) op te slokken en heet vanaf dan Eenheidsbeweging-VNV, doch kreeg er onverwachts een geduchte concurrent bij: de DeVlag (http://users.pandora.be/amarcord/selys/devlag01.html) van Jef Van de Wiele, die kon rekenen op alle steun en middelen van de SS. Naast het Militaire Bestuur van Eggert Reeder, was ook de SS begonnen om haar invloed en macht in de bezette gebieden te doen gelden. Daartoe was ook al in november 1940 de Algemeene SS-Vlaanderen (Vlaamse SS) opgericht.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv29.JPG

Het VNV reageert met veel machtsvertoon en vraagt tevergeefs een officiële erkenning als enige toegelaten partij maar dat is buiten Himmler en de SS gerekend. In juli 1940 smelten ook de jeugdbewegingen van het Jong Dinaso en de Rex-Jeugd in Vlaanderen samen met het AVNJ dat zich voortaan Nationaal-Socialistische Jeugd Vlaanderen (NSJV) laat noemen en wordt de facto de jeugdbeweging van het VNV. Eveneens smelten samen de paramilitaire formatie van het VNV, de Zwarte Brigade (voorheen Grijze Brigade), met de DMO van het Verdinaso.

Al vrij vroeg ronselde het VNV vrijwilligers voor de Nationalsozialistische Kraftfahrer Korps (NSKK). Vooral de D.M./Z.B. had veel Oostfrontvrijwilligers afgevaardigd naar het NSKK. De D.M./Z.B. had immers een eigen ‘Motorbrigade’. De NSKK was een gemotoriseerd onderdeel van de SS, dat instond voor de bevoorrading van het front. De vrijwilligers werden meestal opgeleid tot mecanicien/vrachtwagenchauffeur. De VNV-leden waren erg sterk vertegenwoordigd binnen de Vlaamse vrijwilligers bij de NSKK.

Ook het Militair Bestuur (MB) van Reeder beschouwde de SS als een bedreiging. Het VNV werd dan ook als wapen tegen de SS ingeschakeld door het MB. De SS had haar zinnen gezet op de Algemeene SS-Vlaanderen maar eveneens op de DeVlag (http://users.pandora.be/amarcord/selys/devlag01.html) als toekomstige en de enige politieke partij van Vlaanderen, in navolging van de NSDAP in Duitsland.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv30.jpg

Om toch maar in de gunst van de bezetter te blijven, begint het VNV vanaf 20 april 1941 manschappen te ronselen voor de Waffen-SS. Wanneer op 22 juni 1941 Hitler met een immense troepenmacht de Sovjetunie binnenvalt, begint het VNV te ronselen voor het Vlaams Legioen (http://users.pandora.be/amarcord/selys/vnvstaf2.html), met het achterliggend idee van een toekomstig Vlaams Leger op te bouwen, geleid door Vlaamse officieren die vooral gerecruteerd moesten worden bij de Vlaamse officieren van de Luitenant De Winde-Kring (LDWK) (http://users.pandora.be/amarcord/selys/LDKW001.html) in Lückenwalde

Op 10 november 1941 vertrekt het Vlaams Legioen naar Tarrasowa in de Sovjet-Unie. Aanvankelijk worden zij niet meteen ingezet aan het front maar worden verplicht om vrijwel elke dag slag te leveren tegen Partizanen die van alle kanten blijven opduiken. De eerste zes Vlaamse Legioensoldaten worden hier gedood door Partizanen. Op 22 januari 1942 sneuvelt Reimond Tollenaere door een artillerie-inslag van een 88 mm bom under friendly fire. De verslagenheid om het verlies van Tollenaere op het thuisfront is groot en dat vooral bij Staf de Clercq zelf, die Reimond Tollenaere steeds had gezien als zijn mogelijke opvolger.

Pas vanaf 30 januari 1942 neemt het Vlaams Legioen deel aan de frontgevechten. Zij vechten mee in de Slag om Wolchow, nemen stelling in de loopgraven rond Leningrad en worden bij bosjes gedood. Het VNV blijft dan ook voortdurend propaganda voeren om nieuwe vrijwilligers te werven om de getalsterkte van het Vlaams Legioen op peil te houden. Ook bij de Vlaamse arbeiders die vrijwillig naar Duitsland waren vertrokken om er te werken, werd er ook in de Duitse fabrieken voortdurend geronseld, zowel door DeVlag als door het VNV.

Frans_Jozef
Monday, February 28th, 2005, 10:28 PM
http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv39.jpg
Het VNV van Staf de Clercq

[/url] (http://users.pandora.be/amarcord/selys/index.html) [url="http://users.pandora.be/amarcord/selys/vnvstaf3.html"] (http://users.pandora.be/amarcord/selys/vnvstaf2.html)



Het VNV en de Joodse kwestie

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv31.gif

Al op 10 november 1940 zinspeelde Staf de Clercq in zijn 'Merkwaardige Rede' op het gevaar van het jodendom. Net voor die rede gehouden werd, bereidden Tollenaere en Edgar Delvo deze speech voor en verspreidden ze voortdurend artikelen over het nationaal-socialisme. Vooral Tollenaere spande zich tot het uiterste in om uit te leggen hoe het Germaanse Rijk van de Duitse Natie overeenstemde met de doeleinden van het VNV en waarom het VNV nu eigenlijk tegen de joden was. "Alle groepen of uitingen die de organische uitingen van de volksgemeenschap aantastten of ondermijnden moesten worden 'uitgeschakeld'", aldus Staf de Clercq. Een aspect daarvan was de strijd tegen de joden die voor Staf de Clercq een absolute prioriteit was(!)

Ook Reimond Tollenaere verkondigde racistische en anti-semitische theoriëen. In zijn nationaal-socialistische opvatting was 'het Volk' een organisch lichaam van rasgenoten. Al wat de natie verdeelde verziekte het volkslichaam. Niet alleen bepaalde instellingen maar ook sommige mensen werkten ondermijnend. Joden waren altijd en overal een bedreiging voor de volksgezondheid.

Onderstaande regels komen van Reimond Tollenaere in november 1940, omstreeks de tijd dat de eerste Judenverordenung werd bekendgemaakt en die erop gericht was om de joden te identificeren en te isoleren met het oog op de latere deportatie. Tollenaere's artikel werd later bekrachtigd door Staf de Clercq in zijn rede van 10 november 1940:

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv12.jpg

"Er is maar één oplossing. Zuivering van ons gehele volkslichaam. Totale en volledige uitschakeling van de jood uit het gezonde volkslichaam. Daarom dient een uitzonderlijk statuut in het leven geroepen te worden. De jood kan en mag niet dezelfde rechten hebben als de andere staatsburgers. Sentimentaliteit mag daarbij niet aan te pas komen. We mogen niet wreed zijn, maar we moeten logisch zijn. Wij zijn nationalisten, dat wil zeggen, wij staan op de leer van ons volk, cultuur en bloed. De jood behoort niet tot ons volk, nog veel minder tot ons bloed. En hij heeft de cultuur die erop gericht is de christelijke cultuur te vernietigen. Wie niet arbeidt is een parasiet. Wie zag de jood ooit arbdeiden? De jood steelt, plundert, bedriegt, sjachert. Wie zag hem ooit iets scheppen? De jood verhandelt en verkoopt schoenen, vodden, aandelen, edelstenen, graan, beurswaarden, socialisme, theorieën, volkeren, vrouwen, kolonies. En het meest wat hij verkoopt heeft hij ergens gestolen. We zullen niets verliezen wanneer we de jood buiten ons volk houden. We zullen integendeel veel winnen. Daarom logisch: de jood moet buiten! Het is een kwestie van volksgezondheid. "

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv36.JPG

Na de eerste jodenverordening op 28 oktober 1940, wrijft ook het VNV zich in de handen en juicht de de maatregelen van de nazi's openlijk toe. Hoofdredacteur Antoon Mermans in Volk en Staat van 5 november 1940: "En wij stellen de vraag: "Welke huiszoekingen werden er in het Antwerpsche Jodenkwartier tot nog toe gedaan? Wordt dit volkje, met of zonder baarden, aan een speciale bewaking onderworpen?" In elk geval, bij de minste overtreding, moet de Jood of ongewenschte vreemdeling onmiddellijk voor goed onschadelijk gemaakt worden. Bepaalde emigranten werden vòòr 10 Mei in de aangewezen centra geparkeerd. Er bestaat geen aanleiding om deze zuiveringskuur stop te zetten."

Tot september 1942 zullen de nazi's in het totaal achttien anti-joodse verordeningen uitvaardigen. Die hadden tot doel de joden te identificeren en te registreren, uit het openbaar en economisch leven uit te sluiten en te concentreren met het oog op deportatie. Het antisemitisme loopt snel hoog op met steun van de Nieuwe Orde-bewegingen en op 14 april 1941 leidde dit tot wat men thans de Antwerpse Kristallnacht noemt.

Na een speciale filmvertoning van de anti-semitische propagandafilm Der Ewige Jude van Fritz Hippler, die door Volksverweering (http://users.pandora.be/amarcord/selys/volksV01.html) van de Antwerpse advocaat René Lambrichts in cinema Rex op de Keyserlei werd georganiseerd, trekken zo'n 200 relschoppers van de Vlaamse SS, de Zwarte Brigade, VNV en Volksverwering/Anti-Joodse Liga de straat op en vernielen 200 vitrines van joodse winkels in de wijken rond het Centraal Station. Waarna het sinistere gezelschap naar de Van den Nestlei en de Oostenstraat trekt. De hele inboedel en de Torah-rollen worden naar buiten gesleept en in brand gestoken. Beide synagogen en het nabijgelegen huis van rabbijn Rottenberg gaan op in vlammen.

Volk en Staat van 20 november 1941: De Joden hebben de schuld

1. De Joden zijn ons verderf. Zij hebben dezen oorlog ontketend.
2. Er is geen onderscheid tusschen Joden en Joden. Iedere Jood is een gezworen vijand van het Duitsche volk.
3. Ieder Duitsch soldaat, die in dezen oorlog sneuvelt komt op rekening van de Joden.
4. Als iemand de Jodenster draagt, is hij daarmede gekenmerkt als vijand van het volk.
5. De Joden genieten de bescherming van het vijandelijke buitenland. Er is geen verder bewijs noodig, voor hun verderflijke rol onder ons volk.
6. De Joden zijn afgezanten van den vijand onder ons.
7. De Joden hebben geen recht zich onder ons voor te doen als gelijkgerechtigden. Waar zij op straat, in de rijen voor de winkels, in de middelen van vervoer het woord willen nemen, moet hen het zwijgen worden opgelegd, niet alleen omdat zij principiëel ongelijk hebben doch omdat zij Joden zijn en geen stem in het kapitel hebben.
8. Als Joden op het gevoel gaan werken, weet dan, dat dit een spekuleeren is op uw vergeetachtigheid, laat hun dadelijk merken, dat gij hen doorziet en straf ze met verachting.
9. De fatsoenlijke vijand heeft na de nederlaag recht op onze grootmoedigheid. De Jood is geen fatsoenlijke vijand, hij doet slechts alsof.
10. De Joden dragen de schuld van den oorlog. Zij lijden, door de behandeling, die wij hen doen ondergaan, geen onrecht, zij hebben het meer dan verdiend. Het met den definitief klaar te spelen, is taak der regeering. Niemand heeft het recht op eigen gezag te handelen, maar elk den plicht de maatregelen van den staat tegen de Joden te eerbiedigen.

Op 4 augustus 1942 verlaat het eerste konvooi Mechelen richting Auschwitz, 14% onder hen zijn kinderen. De Antwerpse krant van het VNV, Volk en Staat, waarvan het kantoor gevestigd was in de Somerstraat 32 middenin de joodse wijk van Antwerpen, meldde cynisch op 13 augustus '42: "De zuiveringsmaatregelen tegen de joden volgen mekaar sterker op en worden met de dag strenger toegepast. Het schijnt zo dat we stilaan rondom onze redactiekantoren weer ruimer zullen kunnen ademhalen en nu er week na week huizen en appartementen in de buurt leegkomen kunnen we tenminste eens rustig van huis naar kantoor en van kantoor naar huis wandelen."

"Den Leider" sterft en Elias neemt het VNV-roer over

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv32.jpg

Misschien dat Staf de Clercq in 1942 was gaan beseffen tot wat zijn opbodpolitiek had geleid en ongetwijfeld vraten de steeds langer wordende lijsten van Vlaamse slachtoffers aan het Oostfront aan lijf en leden. Tijdens gesprekken over het Oostfront kon hij soms zijn tranen niet bedwingen. Bovendien werd het al in de winter van 1941 duidelijk dat de oorlog in Rusland niet gewonnen kon worden. De concessies die hij aan de bezetter had gedaan om toch maar de politieke macht te verwerven in Vlaanderen en de prijs die hij er voor betaalde omwille van het feit al van bij het begin het principe van de Groot-Nederlandse gedachte had moeten laten varen, wogen ongetwijfeld zwaar op hem. Totaal uitgeput overleed Staf de Clercq op 22 oktober 1942, nauwelijks 58 jaar oud.

Het VNV wilde 'Den Leider' een koninklijke uitvaart geven, met een dienst in de Sint-Goedele kathedraal te Brussel, maar Kardinaal van Roey, weigerde daarvoor zijn toestemming te verlenen. Zijn begrafenis ging uiteindelijk door in een groteske rouwkapel die getimmerd werd op de Grote Markt van Brussel. Ook dit evenement werd door het VNV handig uitgebuit voor propagandadoeleinden.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/LDWK07.JPG

Sinds eerder op 22 januari 1942 Reimond Tollenaere aan het Oostfront was omgekomen, had Staf de Clercq geen opvolger aangesteld. Hendrik Elias nam al de volgende dag het leiderschap over het VNV op zich. Elias, advocaat en burgemeester van Gent, hield er een lange periode van stilte op na, die hij pas op 20 december 1942 verbrak met een redevoering in zijn stad. Alhoewel Elias al lang door had dat het VNV bedrogen werd door Duitsland en vooral door de SS, bleef hij manschappen werven voor het Oostfront.

Op 7 mei 1943 schreef Elias een brief aan Eggert Reeder waarin hij de wantoestanden binnen het Vlaams Legioen (http://users.pandora.be/amarcord/selys/vlamleg1.html) aankaartte maar zonder resultaat. De DeVlag had ondertussen de rol van het VNV overgenomen en genoot volop van de voordelen en privileges die hen werden toegekend door Duitsland en de SS van Himmler. Het conflict tussen de DeVlag en het VNV werd zelfs zo groot dat er aparte afscheidsceremonies werden gehouden voor gesneuvelde DeVlag- en VNV Oostfrontvrijwilligers.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv33.jpg

Binnen het VNV bleef de onvrede steeds groeien. Er werden kwade brieven van VNV-leden naar Elias geschreven en bekende VNV'ers als dr. Frans Daels namen ontslag uit de VNV leiding. Velen verweten de VNV-leiding een opbodpolitiek, terwijl ze de Vlaamse belangen vergat. Deze druk van binnenuit kon Elias niet negeren en verklaarde op 14 augustus 1943 dan ook officieel het stopzetten van de werving voor de Waffen-SS. Vanaf nu zou het VNV uitsluitend leden gaan ronselen voor de Kriegsmarine.

Op 27 februari 1944, in een uiterste poging de DeVlag onschadelijk te maken, bezocht Elias Himmler in Salzburg. Bij deze ontmoeting was echter Jef van de Wiele eveneens aanwezig. Himmler had alleen maar oor naar de woorden van van de Wiele, en wilde het voorstel van Elias om de DeVlag tot een louter culturele organisatie om te vormen zelfs niet in overweging nemen. Het resultaat van deze ontmoeting was nu dat het VNV nóg slechter stond aangeschreven bij de SS.

En toch bleef de collaboratie van het VNV doorgaan, in april 1944 liet Elias zelfs de werving van Vlamingen voor toetreding tot de Waffen-SS weer toe. Nu was de maat vol voor de meeste VNV'ers. In april 1944 had het VNV nog maar 10000 leden, terwijl het in 1942 ruim 40.000 leden had geteld.

De rol van het VNV is uit

Begin september 1944 trokken de geallieerde legers massaal België in. Elias vluchtte op aanraden van de Duitse inlichtingendiensten naar Duitsland en raadde ook andere VNV'ers aan dit te doen. Na zijn vlucht belandde hij in Lippstadt en wenste niet meer verder te collaboreren. Jef van de Wiele van DeVlag werd nu leider van de Vlamingen in Duitsland en richtte een Vlaamse regering in ballingschap op, de zgn. Landsleiding.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/rep43.jpg

VNV-leider Henrik Elias werd door het RSHA (Reichssicherheitshauptambt) naar Berlijn ontboden op 22 december 1944, maar zou de stad pas bereiken op 29 december waar hij werd opgewacht door Süß van de Sicherheitsdienst. Hij werd voor de keuze geplaatst: meewerken met Jef Van de Wiele of 'Vlaanderen nooit meer weerzien'. Elias zou verklaard hebben dat hij weigerde mee te werken. In een tweede gesprek op 3 januari 1945 kreeg Elias te horen dat hij Lipstadt moest verlaten om op een onbekende plaats, ergens in de bergen, de 'gast' te zijn van het RSHA.

Priester Cyriel Verschaeve lag mogelijk mee aan de basis van het politiek 'uitschakelen' van Elias. Verschaeve had reeds eerder in een brief aan Himmler geschreven dat Elias en zijn medewerker Piet Wyndaele het werk van de Landsleiding onmogelijk maakte. Op 9 januari 1945 werd Elias door de Gestapo naar Hirschegg gebracht, een stadje ergens in Zuid-Duitsland, waar hij in een hotel logeerde en aldus in zijn ballingsoord het einde van de oorlog moest afwachten.

Na de onafwendbare nederlaag vluchtten de Vlaamse en Waalse SS-divisies westwaarts, de Amerikaanse geallieerden tegemoet. De meeste kopstukken trachtten te ontvluchtten en sommigen slaagden ook definitief uit de klauwen van het gerecht te blijven, anderen waren minder fortuinlijk. VNV-leider Henrik Elias, die zich in Duitsland de hele tijd afzijdig had gehouden, werd in mei 1945 in Zuid-Duitsland aangehouden en naar ons land overgebracht. Daar was hij al bij verstek ter dood veroordeeld. Die straf werd in 1947 bevestigd, zowel in beroep als in cassatie. In 1951 verkreeg Henrik Elias gratie van Prins-regent Karel en werd zijn straf omgezet in levenslange gevangenisstraf. Om gezondheidsredenen werd hij op 24 december 1959 vrijgelaten. Daarna schreef hij nog wat geschiedkundige werken en overlijdt op 2 februari 1973 te Ukkel.

http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/blue_arrow1.gif (http://users.pandora.be/amarcord/selys/vnvstaf1.html)

© thePiano 17 mei 2004 Laatst bijgewerkt Mon, 13 Sep 2004 16:47:21 GMT



http://users.pandora.be/amarcord/selys/jpg/vnv35.jpg

Geraadpleegde bronnen uit de literatuur:

• Greep naar de Macht - Vlaams-Nationalisme en Nieuwe Orde - Het VNV 1933-1945; Bruno De Wever; Lannoo 1995; ISBN 9080063576
• De Kollaboratie deel 1; Maurice De Wilde; Ned. Boekhandel 1985; ISBN 9028909621
• De Nieuwe Orde; Maurice De Wilde; Ned. Boekhandel 1982; ISBN 9028997865
• België Bezet 1940-1944; Etienne Verhoeyen; BRTN/Instructieve Omroep Brussel 1993; ISBN 90 5114 0134
• De Oorlogskranten; Florence Uitgeverij NV 1993; Deel 9 "Staf de Clercq collaboreert" door Bruno de Wever
• De Oorlogskranten; Florence Uitgeverij NV 1993; Deel 14 "Aansluiten of verdwijnen? Verdinaso, Rex-Vlaanderen en VNV fusioneren" door Bruno de Wever
• De Oorlogskranten; Florence Uitgeverij NV 1993; Deel 24 "Staf de Clercq sterft" door Bruno de Wever
• De Oorlogskranten; Florence Uitgeverij NV 1993; Deel 39 "De twee gezichten van het VNV" artikel van Maurice De Wilde
• Het Minste Kwaad; Etienne Verhoeyen e.a.; DNB/uitg. Pelckmans 1990; ISBN 9028914978
• Het cultureel leven tijdens de bezetting; Herman Van de Vijver; DNB/uitg. Pelckmans 1990; ISBN 902891370X
• Een bezet Land; Herwig Jacquemyns; De Nederlandsche Boekhandel 1984; ISBN 9028997857
• Tussen Schelde en Wolchow - Vlaanderen en het Oostfront; Frank Seberechts; Globe/Canvas 2002; ISBN 905466 770 2
• Oostfronters-Vlamingen in het Vlaams Legioen en de Waffen SS; Bruno De Wever; Lanno/Tielt/Weesp; 1984; ISBN 9020911920
• Het Belgisch Labyrint; Geert van Istendael; Uitgeverij De Arbeiderspers 1989; ISBN 90 295 22968; 336 blz.



Geraadpleegde internet bronnen en verwijzingen:

• NEVB: Collaboratie, Repressie en Zwarten (http://users.pandora.be/frankie.schram/tijd/feit/tekst/19/4/4/09-29.html)
• Staf de Clercq (VNJ-website) (http://users.pandora.be/VNJ-Mere/staf_de_clercq.htm)
• NEVB: Staf de Clercq (1884 - 1942) (http://users.pandora.be/frankie.schram/tijd/bio/clercqs.html)
• Het Vlaams Nationaal Verbond (http://www.wo2.nl/index.html)
• De geschiedenis van het Vlaamsch Nationaal Verbond (http://home.planetinternet.be/%7Esl026501/ns_liederen/ns_hfst_9.htm#_ftnref219)
• Tijdlijn (http://seba.studentenweb.org/pers/wo2_event.php)

Frans_Jozef
Wednesday, December 27th, 2006, 09:11 AM
Mijn grootvader was bij het VNV; nadien deels om den brode en anderdeels uit idealistische redenen deed hij ook dienst bij de Vlaamse Wacht. Hij werd ondermeer gestationeerd in de luchtmachtbasis van Florennes in het Walenland.
Zoals heel wat families in het Zuiden tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog was mijn familie verscheurd in twee kampen, waarbij de rijkere tak koos voor het verzet.

Met de 'Bevrijding' kwam de repressie tav. de 'zwarten'. Ondanks de smet van collaboratie op zijn blazoen, was mijn grootvader graag gezien en stond de reputatie van zijn gezin hoog aangeschreven. Dat heeft hen wellicht behoed voor die vreselijke toestanden die in stadsgebieden welig tierden, nog te zwijgen van de vetes in meer landelijke gebieden die uitdraaiden op echte maffieuze gruwelen zoals het uitmoorden van hele gezinnen en iedereen die er binding mee had.
Toch ontliep hij niet zijn straf. Jarenlang voerde hij dwangarbeid uit in de steenkoolputten van het Limburgse Zwartberg. Om het thuisfront braken harde tijden aan, mijn vader moest noodgedwongen school opgeven en naar werk zoeken om in het onderhoud te voorzien van het gezin.

Tegen de jaren vijftig trokken ze ook richting Limburg. Mijn grootvader, hoewel tot zijn dood ontzet van zijn politieke burgerrechten, kreeg eerst strafvermindering, achteraf opschorting, maar hij bleef voortwerken in de mijnen waar hij in vaste dienst werd aangenomen.